Turkish
English
Russian
Apartman ve site aidatlarında ortak alan elektriği önemli bir kalemdir ve asansör bu giderin dikkate değer bir kısmını oluşturur. Özellikle eski sistemlerde asansör yalnız çalışırken değil, beklerken de elektrik harcar. Bu yazıda asansörde enerji tasarrufu için hangi parçaların fark yarattığını ve eski bir asansörde neler yapılabileceğini anlatıyoruz.
Asansör elektriği nerede harcar?
Bir asansörün tüketimi iki başlıkta incelenir:
- Hareket halinde: Motorun kabini kaldırması, indirmesi ve kalkış–duruş anları. Eski sistemlerde kalkış anında şebekeden yüksek akım çekilir.
- Bekleme halinde: Kabin aydınlatması, kumanda panosu, kat göstergeleri, fan ve kapı sistemi asansör kullanılmadığı saatlerde de enerji harcar.
Günün büyük bölümünde asansör bekler. Bu yüzden konut asansörlerinde bekleme tüketimini düşürmek, en az motor verimliliği kadar önemlidir.
1. VVVF sürücülü kumanda sistemi
Eski çift hızlı sistemlerde motor sabit hızlarla çalışır, kalkış ve duruş serttir. VVVF (değişken voltaj, değişken frekans) sürücü ise motor hızını kademesiz ayarlar: kabin yumuşak kalkar, yumuşak durur ve gereksiz akım çekişi azalır. Bu sayede hem enerji tüketimi düşer hem de mekanik parçalar daha az yıpranır, kat seviyesinde duruş hassaslaşır. Bkz. ana kumanda sürücüleri ve kumanda sistemleri.
2. Dişlisiz (gearless) makine
Dişli (redüktörlü) makinelerde motorun gücü bir dişli kutusundan geçerek makaraya aktarılır; bu aktarımda sürtünme nedeniyle enerji kaybı olur ve dişli kutusu düzenli yağ bakımı ister. Dişlisiz makinelerde motor makarayı doğrudan döndürür. Sonuç: daha az kayıp, daha sessiz çalışma ve yağ değişimi gerektirmeyen daha sade bir bakım. Makine seçenekleri için asansör makineleri sayfamıza bakabilirsiniz.
3. LED aydınlatma ve otomatik kapanma
Kabin aydınlatması, asansör hiç kullanılmasa da saatlerce yanabilir. LED armatürler aynı aydınlığı çok daha az enerjiyle sağlar ve daha uzun ömürlüdür. Kumanda sistemi uygunsa kabin ışığı, asansör bir süre kullanılmadığında otomatik olarak kapanacak, çağrı gelince yeniden yanacak şekilde ayarlanabilir.
4. Bekleme (uyku) modu
Güncel kumanda sistemlerinde asansör boşta kaldığında kabin fanı, aydınlatma ve bazı ekranlar kapatılarak bekleme moduna geçilebilir. İlk çağrıyla sistem kendiliğinden devreye girer; kullanıcı bir fark hissetmez.
5. Doğru asansör tipi
Yeni projelerde enerji verimliliği asansör tipinin seçimiyle başlar. Hidrolik asansörlerde kabin, pompanın yağı basmasıyla kaldırılır ve bu enerji inişte geri kazanılmaz. Karşı ağırlıklı halatlı sistemlerde ise kabinin ağırlığı büyük ölçüde karşı ağırlıkla dengelendiği için motor daha az yük kaldırır. Tip seçimini yolcu, yük ve panoramik asansör karşılaştırmamızda ayrıntılı anlattık.
Eski asansörde ne yapılabilir?
Asansörü tamamen değiştirmek her zaman gerekli değildir. Modernizasyonla mevcut kuyu ve raylar korunarak enerji tüketimini en çok etkileyen parçalar yenilenebilir:
| Yenilenen parça | Kazanım |
|---|---|
| Kumanda panosu + VVVF sürücü | Yumuşak kalkış–duruş, daha düşük akım çekişi, hassas kat seviyesi |
| Dişlili makine yerine dişlisiz makine | Daha az kayıp, sessiz çalışma, yağ bakımı yok |
| Kabin aydınlatması (LED) | Bekleme tüketiminde belirgin düşüş, uzun ömür |
| Yarı otomatikten tam otomatik kapıya geçiş | Açık unutulan kapı yüzünden bekleyen asansör sorunu ortadan kalkar |
Modernizasyonun ne zaman gerektiğini anlamak için asansör modernizasyonu ne zaman gerekir yazımıza göz atabilirsiniz.
Bakımın enerjiye etkisi
Ayarı bozulmuş fren, kuru kalan raylar, aşınmış makaralar ve dengesi bozulmuş karşı ağırlık motorun daha fazla zorlanmasına yol açar. Düzenli aylık bakım yalnız güvenlik için değil, asansörün verimli çalışması için de gereklidir. Ayrıntılar: periyodik asansör bakımının önemi.
Binanız için değerlendirme
Tepelift Asansör olarak mevcut asansörünüzü yerinde inceliyor, hangi parçaların yenilenmesinin binanız için anlamlı olduğunu yazılı olarak sunuyoruz. Ayrıntılar için hizmetlerimize göz atın ya da ücretsiz keşif için bizimle iletişime geçin.