
Asansör arızaları çoğu zaman “birden bire” ortaya çıkmış gibi görünür, ama birçoğu önceden küçük belirtiler verir: kapıda bir takılma, kalkışta bir sarsıntı, kat seviyesinde küçük bir basamak. Bu yazıda en sık görülen asansör arızalarını, belirtilerini ve önlemek için neler yapılabileceğini anlatıyoruz.
1. Kapı arızaları
Asansör arızalarının başında kapı sorunları gelir. Kapı her yolculukta çalıştığı için en çok yıpranan bölümdür.
- Belirtiler: Kapının kapanmaması, sürekli açılıp kapanması, takılması, sert çarpması.
- Sık nedenler: Eşik rayında biriken kir ve taş, aşınmış makaralar, ayarı bozulmuş kapı kilidi, kirli ya da hizası kaymış fotosel.
Ayrıntılar için asansör kapı sistemleri yazımıza ve fotosel grubu ürünlerimize bakabilirsiniz.
2. Kumanda kartı ve sürücü arızaları
Kumanda panosu asansörün beynidir; çağrıları alır, kapıyı ve motoru yönetir.
- Belirtiler: Çağrılara cevap vermeme, yanlış kata gitme, ekranda hata kodu, asansörün kendiliğinden servis dışına geçmesi.
- Sık nedenler: Elektrik dalgalanmaları, makine dairesinde aşırı sıcaklık ya da nem, toz, ömrünü doldurmuş elektronik parçalar.
Eski panolarda yedek parça bulmak zorlaştığında ana kumanda kartı ya da kumanda sisteminin tamamen yenilenmesi kalıcı çözüm olur.
3. Elektrik kaynaklı arızalar
- Belirtiler: Asansörün hiç çalışmaması, sigortanın atması, aralıklı durmalar.
- Sık nedenler: Faz kesikliği ya da faz sırası hatası, düşük veya yüksek gerilim, gevşemiş bağlantılar, yıpranmış asansör kabloları.
Binanın elektrik tesisatındaki sorunlar asansöre de yansır. Asansör panosunun beslemesi ve topraklaması bir elektrik teknisyeni tarafından düzenli kontrol edilmelidir.
4. Kat seviyesinde hatalı duruş
- Belirtiler: Kabin tabanı ile kat zemini arasında basamak oluşması, kabinin katı geçip geri dönmesi.
- Sık nedenler: Fren ayarının bozulması, aşınmış halat ya da makara nedeniyle kayma, eski çift hızlı sistemlerde hassas duruşun zorluğu, kat seviye algılayıcılarının ayarı.
Basamak oluşması özellikle yaşlılar ve tekerlekli sandalye kullananlar için düşme riskidir; ertelenmemelidir. VVVF sürücülü sistemler kat seviyesinde çok daha hassas durur; bu konuyu asansörde enerji tasarrufu yazımızda da anlattık.
5. Fren ve makine sorunları
- Belirtiler: Kalkış ve duruşta sarsıntı, makine dairesinden gelen anormal ses, yanık kokusu, makinede yağ kaçağı.
- Sık nedenler: Fren balatalarının aşınması, fren ayarının bozulması, dişli makinelerde yağ eksikliği, rulman aşınması.
Fren, asansörün en kritik güvenlik parçalarından biridir. Bkz. asansör frenleme sistemleri ve asansör makineleri.
6. Halat ve askı sistemi
- Belirtiler: Halatta tel kopukları, aşınma ve paslanma; makara kanallarında aşınma; halatlar arasında gerginlik farkı.
- Sık nedenler: Kullanım süresi, yağlama eksikliği, makara kanallarının aşınması, nemli makine dairesi ya da kuyu.
Halat ve makara durumu aylık bakımda gözle ve ölçerek kontrol edilir; değişim zamanı geldiğinde ertelenmemelidir. Bkz. halat ve taşıyıcı grubu.
7. Kullanımdan kaynaklanan arızalar
- Kabinin kapasitesinin üzerinde yüklenmesi
- Kapının elle, ayakla ya da eşyayla zorlanarak tutulması
- Butonlara sert vurulması, kabin içinde zıplanması
- Taşınma ve tadilat sırasında kabin ve kapıların korunmaması
- Kuyu dibine su girmesi (yağmur, temizlik suyu, tesisat kaçağı)
Bu arızalar basit kurallarla büyük ölçüde önlenebilir. Kabin içine kullanım kurallarını gösteren bir bilgilendirme yazısı asmak ve taşınmalarda yönetime haber verilmesini istemek iyi bir başlangıçtır.
Arızaları önlemenin en etkili yolu
Yukarıdaki arızaların neredeyse hepsi, düzenli yapılan aylık bakımda erken fark edilebilir. Bakımda yapılan işlerin bakım formuna yazılması, aynı arızanın tekrar edip etmediğini görmeyi kolaylaştırır. Bakımın kapsamını periyodik asansör bakımının önemi yazımızda, asansör katlar arasında durduğunda yapılması gerekenleri ise asansörde mahsur kalınca ne yapılmalı yazımızda bulabilirsiniz.
Tepelift Asansör olarak bakım sözleşmesi yaptığımız binalarda aylık planlı bakım yapıyor, 7/24 arıza hattıyla hizmet veriyoruz. Asansörünüz sık arızalanıyorsa yerinde inceleme için bakım ve arıza hizmetlerimize göz atın ya da bizimle iletişime geçin.